Książka „Musimy mieć z czego się pośmiać”, którą napisali Frederik Helms oraz Line Morell Holm, trafiła do księgarń na początku października i wzbudziła duże zainteresowanie czytelników. Wydawca ogłosił jednak, że nowe fakty dot. przeszłości 112-letniej Dunki zmieniają pierwotne założenia publikacji. „Wspólnie z autorami uznaliśmy, że w zaistniałej sytuacji nie jest możliwe wprowadzenie odpowiednich poprawek” – czytamy w komunikacie. W czwartek (19 listopada) wydawnictwo oficjalnie wycofało biografię ze sprzedaży.
Dokumenty z archiwum obciążyły 112-latkę
Na początku tygodnia portal Frihedsbrevet opublikował ustalenia z Duńskiego Archiwum Narodowego, które potwierdzili historycy. Z dokumentów wynika, że Kirsten Schwalbe zajmowała dwa kierownicze stanowiska w Narodowosocjalistycznej Duńskiej Partii Robotniczej (DNSAP). Od sierpnia 1943 roku do lipca 1944 roku pełniła obowiązki szefowej oddziału tego ugrupowania w mieście Holstebro. Jednocześnie stała na czele lokalnej organizacji kobiecej tej partii.
Po publikacji portalu duńska telewizja TV Midtvest przerwała emisję kolejnych odcinków serialu o seniorce. Stacja podjęła tę decyzję na prośbę rodziny 112-latki. Autorzy książki stworzyli również ten program, a telewizja prowadziła w imieniu bohaterki konto na Instagramie.
Seniorka ukrywała przeszłość
Pierwsze informacje o nazistowskiej przeszłości kobiety podała już w październiku gazeta „Kristeligt Dagblad”. Dziennikarze ustalili wtedy, że Schwalbe należała do DNSAP od 1940 roku. 112-latka bagatelizowała swoją rolę w rozmowie z mediami. Twierdziła, że do partii wstąpiła za namową męża, polityka w ogóle jej nie interesowała, a ona sama nie stała po stronie Niemców. Na tamtym etapie twórcy książki planowali jedynie wprowadzić poprawki, a telewizja dalej emitowała serial.
Sprawa życiorysu Kirsten Schwalbe wywołała w Danii szeroką dyskusję. Po październikowym artykule część opinii publicznej skrytykowała dziennikarzy „Kristeligt Dagblad” za wyciąganie niewygodnych faktów z przeszłości starszej kobiety, które rzekomo nie miały już znaczenia.
Sytuacja zmieniła się po ujawnieniu archiwalnych dokumentów przez portal Frihedsbrevet. Wtedy redaktor naczelny „Kristeligt Dagblad” Jeppe Duva zarzucił stacji TV Midtvest brak krytycznej pracy dziennikarskiej oraz zrobienie ze 112-latki „celebrytki-maskotki”. Seniorka nie ujawniła bowiem swojej funkcji w partii nazistowskiej, a o okresie wojny opowiadała w łagodny sposób.
Schwalbe tłumaczy się prośbą męża
W rozmowie z TV Midtvest Schwalbe przyznała, że była zapisana do DNSAP, ale twierdzi, że zrobiła to na prośbę męża. 112-latka twierdzi, że jej mąż Laurits Schwalbe pracował jako szlifierz bursztynu i w związku z pracą podróżował po kraju. Zaproponowano mu pewną sumę pieniędzy za dostarczanie przesyłek przy okazji swoich podróży, co jednak wymagało od niego wstąpienia do partii nazistowskiej. Mężczyzna miał przyjąć ofertę, a kilka miesięcy później o przystąpienie do partii miał poprosić żonę. Kristin Schwalbe twierdzi, że niewiele o tym myślała i cieszyła się, że dodatkowe pieniądze będą mogli włożyć w zakup domu.
Schwalbe stwierdziła, że bardzo żałuje tego, że została członkinią partii i nie zainteresowała się, jakie mogą być tego konsekwencje. Jednocześnie oceniła, że to niesprawiedliwe, że przychodzi jej za to płacić po 70 latach, choć nie interesowała się polityką i była w partii tylko ze względu na męża.
Źródło: PAP












