Z początkiem nowego roku szkolnego rozpocznie się reforma programowa kształcenia ogólnego pod nazwą „Reforma26. Kompas Jutra”. Jak podaje MEN, porządkuje wymagania wobec uczniów, wzmacnia rolę nauczyciela w planowaniu procesu dydaktycznego oraz sprzyja bardziej angażującej i skutecznej edukacji. Pojawiają się w niej nowe elementy: doświadczenia edukacyjne, tydzień projektowy oraz moduły tematyczne, dzięki którym wyraźniej widać korelacje międzyprzedmiotowe.
W roku szkolnym 2026/2027 obejmie uczniów klas I i IV szkół podstawowych. W kolejnych latach reforma będzie stopniowo rozszerzana.
W roku szkolnym 2027/2028 nowe zasady będą dotyczyć uczniów klas I i II oraz IV i V, a w 2028/2029 – klas I, II i III oraz klas IV, V i VI. Docelowo reforma obejmie wszystkie klasy szkoły podstawowej.
Za rok, czyli od 1 września 2027 roku, reforma programowa zostanie wprowadzona w szkołach ponadpodstawowych.
Powrót przyrody i edukacja zdrowotna
Do klas IV-VI szkół podstawowych wrócą zajęcia przyrody (3 godziny tygodniowo, co najmniej 2 w bloku), Uczniowie będą poznawać na nich zagadnienia przyrodnicze w sposób całościowy. Podział na biologię, chemię, fizykę i geografię nastąpi dopiero od klasy VII. W klasach IV-VI technika zostanie przekształcona w zajęcia praktyczno-techniczne (2 godziny tygodniowo w bloku).
Od nowego roku szkolnego edukacja zdrowotna stanie się przedmiotem obowiązkowym dla wszystkich uczniów. Nieobowiązkowy będzie jednak moduł dotyczący zdrowia seksualnego. O udziale w tych zajęciach decydowali będą rodzice ucznia lub on sam, jeśli jest pełnoletni. W przypadku rezygnacji konieczne będzie złożenie pisemnego oświadczenia.
Świetlica w tym liceum to nie przechowalnia. Tu uczniowie usłyszą „jesteś ważny” – pisze Maria Stefańska na Wyborcza.pl.
Zakaz smartfonów
Wchodzi też w życie ustawowy zakaz korzystania w szkołach podstawowych, zarówno publicznych, jak i niepublicznych, z telefonów komórkowych i innych urządzeń umożliwiających komunikację, nagrywanie dźwięku lub obrazu. Zakaz ma obowiązywać podczas lekcji, przerw i innych zajęć odbywających się w placówce. Obejmie też zajęcia edukacyjne organizowane poza szkołą, np. lekcje wychowania fizycznego prowadzone na zewnętrznych obiektach sportowych.
Zakazane będzie także wnoszenie i korzystanie z urządzeń elektronicznych przez dzieci podczas ich pobytu na terenie przedszkola, szkoły, w której zorganizowano oddział przedszkolny, oraz innej formy wychowania przedszkolnego, a także podczas zajęć organizowanych poza terenem tych placówek.
Od zakazu będą wyjątki: gdy nauczyciel uzna, że urządzenie jest potrzebne uczniom do realizacji zajęć lub sprawdzenia wiedzy, gdy konieczny będzie pilny kontakt ucznia z rodzicami lub gdy wystąpi bezpośrednie zagrożenie zdrowia lub życia.
Możliwe będzie także korzystanie przez ucznia z urządzenia elektronicznego za zgodą dyrektora, jeżeli jest to uzasadnione chorobą, niepełnosprawnością lub innymi szczególnymi potrzebami wymagającymi korzystania ze sprzętu specjalistycznego lub aplikacji mobilnej służącej monitorowaniu stanu zdrowia. Wyjątek ten będzie dotyczyć też przedszkolaków.
Szkoły będą mogły tworzyć specjalne miejsca do przechowywania urządzeń. Mają one być zorganizowane w sposób zapewniający bezpieczeństwo przechowywania oraz ochronę prawa ucznia do prywatności, w szczególności w zakresie uniemożliwienia przeglądania zawartości przez osoby nieuprawnione. Szczegółowe zasady ma określić dyrektor szkoły.
W przypadku nieprzestrzegania przepisów przez ucznia szkoła będzie mogła stosować działania wychowawcze lub kary przewidziane w statucie placówki.
W szkołach ponadpodstawowych, np. liceach czy technikach oraz w szkołach dla dorosłych, nie będzie ustawowego zakazu używania komórek, ale każda szkoła będzie musiała określić w swoim statucie zasady korzystania z nich albo zdecydować o zakazie.
Zakaz nie będzie obowiązywał podczas wycieczek szkolnych i pobytu w internacie (gdzie decyzję o warunkach korzystania przeniesiono na poziom statutu) i podczas korzystania z infrastruktury przedszkola lub szkoły (np. sportowej, którą szkoła udostępnia mieszkańcom) – poza godzinami zajęć.
Jak podkreśliło Ministerstwo Edukacji Narodowej, na dostosowanie statutów do zmian szkoły będą miały czas do 31 grudnia 2026 roku.
Dyrektorzy szukają nauczycieli nawet w nocy. Tysiące wakatów przed nowym rokiem szkolnym – pisze Katarzyna Stefańska na Wyborcza.pl.
Prace domowe
Od nowego roku szkolnego wchodzą również zmiany w zakresie zadawania pisemnych i praktyczno-technicznych prac domowych w szkole podstawowej. Zniesiona będzie możliwość zadawania w klasach IV-VIII praktyczno-technicznych prac domowych do wykonania w czasie wolnym od zajęć dydaktycznych.
Każda wykonana przez ucznia pisemna praca domowa musi być przez nauczyciela sprawdzona. Uczeń otrzyma o niej informację zwrotną. Resort wprowadził też możliwość podwyższenia rocznej oceny klasyfikacyjnej uczniowi wykonującemu nieobowiązkowe pisemne prace domowe, jeżeli szkoła przyjmie taką możliwość i włączy ją do szczegółowych warunków i sposobu oceniania wewnątrzszkolnego.
Ocena funkcjonalna
W szkołach pojawi się obowiązkowa ocena funkcjonalna w przypadku uczniów kierowanych do poradni psychologiczno-pedagogicznej, zanim ta wyda orzeczenie. W odróżnieniu od ocen szkolnych nie będzie koncentrować się na wynikach edukacyjnych ucznia, ale skupi się na funkcjonowaniu dziecka w środowisku szkolnym i obejmie sfery poznawcze, emocjonalne, społeczne i motoryczne. Sporządzać ją będzie nauczyciel i specjaliści pracujący z uczniem na podstawie obserwacji i bieżącej pracy.
Żywienie w szkołach
1 września zaczną także obowiązywać nowe przepisy dotyczące żywienia dzieci i młodzieży w szkołach i przedszkolach. Najważniejsze zmiany to m.in. zwiększony udział warzyw, owoców i produktów pochodzenia roślinnego w codziennych posiłkach, ograniczenie ilości dodawanych cukrów w napojach przygotowywanych na miejscu, częstsze wykorzystanie produktów pełnoziarnistych, wprowadzenie obowiązkowej potrawy roślinnej w ramach obiadu raz w tygodniu i przygotowywanie zup na bazie wywarów warzywnych co najmniej dwa razy w tygodniu. W żywieniu będzie trzeba uwzględniać potrzeby osób, które nie spożywają produktów odzwierzęcych. Szkoły i przedszkola mają też preferować wodę jako podstawowy napój podawany dzieciom i młodzieży.
Nowe zawody
Od nowego roku szkolnego możliwe będzie kształcenie w 11 nowych zawodach szkolnictwa zawodowego: agroogrodnik, asystent ogrodniczy, asystent florystyczny, ogrodnik terenów zieleni, monter optoelektroniki, technik optoelektroniki, technik optyki okularowej, technik agroogrodnictwa, technik architektury krajobrazu i arborystyki, technik aranżacji florystycznych, technik cyberbezpieczeństwa.
Łacina
Wiosną 2027 roku na maturze po raz pierwszy przeprowadzone zostaną egzaminy pisemne z języka łacińskiego jako języka obcego, z biznesu i zarządzania oraz z historii tańca. Egzamin z języka łacińskiego jako języka obcego będzie tylko na poziomie podstawowym.
Na poziomie rozszerzonym nadal będzie przeprowadzany egzamin z języka łacińskiego i kultury antycznej. Na tym samym poziomie uczniowie zdawać będą również egzaminy z biznesu i zarządzania oraz historii tańca. W 2027 roku przystąpią do nich wyłącznie absolwenci czteroletniego liceum ogólnokształcącego.
Dla nauczycieli
Z początkiem roku szkolnego 2026/2027 wygasną przepisy pozwalające nauczycielom pobierającym świadczenie kompensacyjne pracować w szkole bez utraty prawa do świadczenia, jeśli w danej placówce uczą się uczniowie z Ukrainy, którzy przybyli do Polski po wybuchu pełnoskalowej wojny.
W nowym roku szkolnym ma być przeprowadzony pilotaż bezpłatnego, państwowego eDziennika. MEN planuje rozpocząć go 22 września 2026 r. Chce przeprowadzić pilotaż w wybranych publicznych i niepublicznych szkołach oraz w szkołach artystycznych realizujących kształcenie ogólne. Sprawa nie jest jednak jeszcze przesądzona, nowelizacje ustaw: Prawo oświatowe oraz o systemie informacji oświatowej, która ma umożliwić przeprowadzenie pilotażu, czekają bowiem na decyzję prezydenta.
