Polskie pająki zaczęły masowo się przemieszczać. Pokonują po kilkaset km

Babie lato to proces biologiczny zwany aerodyspersją, pozwalający młodym pająkom na przemieszczanie się drogą powietrzną na dystans setek kilometrów.
Nić pajęcza jest niezwykle wytrzymała, przewyższając pod tym względem stal o tym samym przekroju i mogąc wydłużyć się o 40 proc. bez zerwania.
Zdolność do powietrznej migracji jest szeroko rozpowszechniona wśród europejskich pająków, w tym rodzin krzyżakowatych, kwadratnikowatych i osnuwikowatych.
Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie

Badaczka podała, że zjawisko to występuje na półkuli północnej przez cały rok, jednak najintensywniej przebiega od maja do października, osiągając szczyt na przełomie lata i jesieni.

– Nazwa „babie lato” dotyczy unoszącej się w powietrzu przędzy niektórych gatunków, a niekiedy także okresu, w którym zjawisko to występuje szczególnie intensywnie – wyjaśniła kierownik Katedry Zoologii Bezkręgowców i Parazytologii UG. Jak dodała, w przypadku transportu powietrznego nić wytwarzają zazwyczaj młode osobniki o niewielkich rozmiarach.

Nić z kądziołków pająków krzepnie w powietrzu

Biolog zaznaczyła, że nić przędna powstaje z wydzieliny gruczołów przędnych uwalnianej przez kądziołki przędne i krzepnie w kontakcie z powietrzem.

– Jest cienka, bardzo elastyczna i ma najwyższą wytrzymałość mechaniczną wśród naturalnych włókien – może zwiększyć długość nawet o 40 proc. bez rozerwania się, a jej wytrzymałość jest dwukrotnie wyższa niż stali o tym samym przekroju – podkreśliła ekspertka.

Czy pająki krzyżaki są pożyteczne? Często zaglądają do naszych ogrodów123RF/PICSEL

Aby wykorzystać nić do przemieszczania się, pająk wspina się na podwyższenie i ustawia odwłok w górę, uwalniając przędzę, którą następnie unoszą prądy powietrza. Wśród czynników skłaniających te zwierzęta do aerodyspersji prof. Izdebska wymieniła m.in. poszukiwanie pokarmu lub partnera rozrodczego, unikanie przegęszczenia populacji oraz ochronę przed drapieżnikami i pasożytami.

Nie wszystkie pająki sięgają po babie lato

W Europie zdolność do przemieszczania się w powietrzu wykazują m.in. przedstawiciele rodzin krzyżakowatych, kwadratnikowatych, osnuwikowatych, ślizgunowatych i omatnikowatych.

Gatunki ze strefy klimatu umiarkowanego i rejonów chłodniejszych wykazują silniejszą skłonność do aerodyspersji, co przekłada się na ich szerszy zasięg geograficzny w porównaniu z gatunkami tropikalnymi.

Profesor Izdebska wskazuje także na zróżnicowane strategie zimowania pająków. Część dorosłych osobników ginie jesienią po złożeniu jaj w chroniących przed mrozem kokonach, z których młode wylęgają się wiosną. Inne gatunki przeżywają zimę w stanie hibernacji pod korą lub w ściółce, a niektóre wytwarzają naturalne substancje obniżające temperaturę zamarzania płynów ustrojowych.

– Pająki synantropijne, związane z człowiekiem, zamieszkujące w stabilnych warunkach naszych domów, pozostają aktywne przez cały rok – zaznaczyła.

Jak dodała, osobniki żyjące w chłodniejszych pomieszczeniach, takich jak piwnice czy garaże, mają zimą spowolniony metabolizm i potrafią długo pościć w oczekiwaniu na przygodną zdobycz.