-
Sumy zwane w Tajlandii pla khae mogą osiągać masę do 60 kg i są kluczowym gatunkiem jadalnym w regionie rzeki Mekong.
-
Naukowcy z Uniwersytetu Naresuan potwierdzili w badaniach ryb uszkodzenia DNA oraz silne zakażenie pasożytami, co ma związek z podwyższonym poziomem metali ciężkich w ich organizmach.
-
Dorzecze Mekongu, przepływającego przez sześć państw Azji, jest uznawane przez FAO za najważniejszy na świecie obszar połowów ryb słodkowodnych.
-
Więcej podobnych informacji znajdziesz na stronie głównej serwisu, otwiera się w nowym oknie
Według wstępnych ustaleń lokalnych działaczy zanieczyszczenia, jakie spływają do rzeki Mekong z okolicznych kopalń mogą przyczyniać się do zanieczyszczenia wody arsenem i innymi metalami ciężkimi.
Niepokojący wygląd ryb budził zainteresowanie już wcześniej, w ostatnich miesiącach odnotowywano takie przypadki, lecz ostatnio ekolodzy znów zaalarmowali o problemie. Ze względu na podejrzenie zatrucia arsenem do szpitali kierowani są także mieszkańcy prowincji Nong Khai w Tajlandii.
W działania na rzecz monitorowania sytuacji zaangażowały się organizacje ekologiczne, Uniwersytet Naresuan oraz uczniowie z 14 szkół położonych wzdłuż rzeki Mekong. Wspólnie prowadzą badania próbek gleby, wody i ryb z Mekongu.
Ryby pokryte pęcherzami w Mekongu
Ekolodzy wspólnie z lokalnymi rybakami wyłowili niemal 60 pokrytych naroślami okazów i dostarczyli ryby naukowcom z Uniwersytetu Naresuan. Zwierzęta mają zostać poddane analizom.
U około sześciu odłowionych ryb stwierdzono rozległe pęcherze, natomiast u kolejnych 30-40 zauważono pierwsze niepokojące symptomy, m.in. zaczerwienienie płetw i ogonów oraz niewielkie zmiany skórne.
Według wstępnych ustaleń chore osobniki często umierają, zanim osiągną dojrzałość. Sytuacja ryb pozostających w rzece może z czasem ulegać dalszemu pogorszeniu.
Częściowo niepokojące przypuszczenia potwierdził już departament rybołówstwa, który poinformował, że w części próbek ryb i innych organizmów wodnych pochodzących z rzek Kok i Mekong wykryto stężenia metali ciężkich przekraczające dopuszczalne poziomy bezpieczeństwa. Na resztę wyników trzeba jednak poczekać.
Sumy zwane w Tajlandii „Pla khae” są cenionym gatunkiem ryb jadalnych. Niektóre osobniki mogą osiągać masę nawet 60 kg, są nazywane także „diabelskimi sumami”.
Uwagę zwraca systematyczny wzrost stężenia metali ciężkich w Mekongu, który notuje się od 2023 r. Wyraźne pogorszenie sytuacji miało nastąpić w 2024 r. Pomiary wykonane w sierpniu w niektórych rejonach prowincji Loei i Nong Khai wykazały kilkukrotnie przekroczone stężenie arsenu.
Zagrożenie może dotyczyć nie tylko ekosystemu rzeki, ale także ludzi. Wzdłuż Mekongu, na obszarze siedmiu północno-wschodnich prowincji Tajlandii, działa blisko 2500 stacji pomp pobierających wodę do nawadniania pól uprawnych. Produkty z tych terenów trafiają następnie na duże rynki hurtowe w pobliżu Bangkoku, między innymi Si Mum Mueang i Talad Thai. Ponadto w niektórych częściach dystryktów Sangkhom i Phon Phisai w prowincji Nong Khai jakość wody wodociągowej ma nie spełniać obowiązujących norm.

Problem trwa od miesięcy
Problemy zdrowotne ryb z Mekongu były zgłaszane już wcześniej. W kwietniu 2026 r. rybacy z dystryktu Chiang Khan w prowincji Loei poinformowali o występowaniu pęcherzy na ciałach części sumowatych. Według informacji przekazanych przez lokalnego gubernatora specjaliści z Departamentu Rybołówstwa oraz Uniwersytetu Naresuan zidentyfikowali zmiany jako cysty przywr digenicznych. Zapewniono wówczas, że ryby można bezpiecznie spożywać po odpowiedniej obróbce termicznej.
Jednak badania przeprowadzone w maju przez naukowców z Uniwersytetu Naresuan na chorych osobnikach pochodzących z Chiang Khan i Nong Khai przyniosły dodatkowe niepokojące ustalenia. Wykazały one, że ryby z widocznymi zmianami chorobowymi zawierały znacznie więcej metali ciężkich niż zdrowe osobniki. W próbkach pobranych w Chiang Khan odnotowano również nieznaczne przekroczenie dopuszczalnego poziomu ołowiu.
Analizy krwi ryb z Nong Khai ujawniły ponadto oznaki narażenia na metale ciężkie, uszkodzenia DNA oraz silne zakażenie pasożytami. Badacze wskazali, że nadmierna ilość toksycznych pierwiastków może osłabiać układ odpornościowy ryb, zwiększając ich podatność na infekcje i pasożyty. W związku z tym odradzili spożywanie chorych osobników. Jednocześnie zaznaczyli, że zdrowe ryby nadal można jeść.
Mekong jest najdłuższą rzeką Azji Południowo-Wschodniej. Jej bieg rozpoczyna się w Chinach, a następnie prowadzi przez Mjanmę, Laos, Tajlandię i Kambodżę, aż do ujścia przez deltę Mekongu w Wietnamie. Organizacja Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) uznaje dorzecze tej rzeki za najważniejszy na świecie obszar połowów ryb słodkowodnych.


