Z pustyni powstała wodna oaza. Tylko jeden gatunek ma takie zdolności

Około sześć lat temu zespół biologów z Utah wpadł na pomysł, który mógł pomóc przywrócić życie jednemu z najbardziej zagrożonych suszą systemów rzecznych w stanie. Naukowcy postanowili wykorzystać naturalne zdolności bobrów do kształtowania środowiska wodnego. Efekty projektu okazały się imponujące.

Działalność bobrów przyczynia się do gromadzenia wody, zapobiega tym samym częściowo wyginięciu dzikich zwierząt. Przede wszystkim zwierzęta ta tworzą naturalne bariery przeciwpożarowe i poprawiają jakość wody.

Bobry przywróciły życie rzece w stanie. To cud natury

W 2019 r. badacze z Uniwersytetu Utah rozpoczęli relokację bobrów na obszary dotknięte suszą. Szczególnie spektakularne rezultaty zaobserwowano w dorzeczu rzeki Price. Zwierzęta zaczęły budować tamy, dzięki którym powstały nowe stawy, mokradła i rozlewiska. W efekcie pojawiły się siedliska zapewniające schronienie i dostęp do wody wielu gatunkom zwierząt.

Na licznych odcinkach rzeki ekosystem był wcześniej silnie zdegradowany z powodu długotrwałej suszy. Działalność bobrów pomogła jednak zatrzymać wodę w krajobrazie i poprawić warunki środowiskowe.

Obecność bobrów w zlewni rzeki Price przynosi szereg korzyści, takich jak poprawa jakości wody, odbudowa populacji ryb – w tym występującego endemicznie w dorzeczach rzeki Kolorado podgatunku pstrąga tęczowego, zwiększenie dostępności składników odżywczych oraz ograniczenie ryzyka występowania dużych pożarów. Z tego powodu zwierzęta te są określane mianem gatunku kluczowego dla funkcjonowania lokalnych ekosystemów.

Bobry nie potrzebują specjalistycznego sprzętu – mają zęby twarde jak stal, ich kończyny są silne i potrafią wiele przenieść. Kierując się instynktem zwierzęta, potrafią skutecznie modyfikować środowisko wodne, tworząc warunki sprzyjające retencji wody i rozwojowi bioróżnorodności.

Inżynierowie ekosystemów

Zanim rozpoczęto program relokacji, bobry w wielu częściach Utah były postrzegane jako zwierzęta problematyczne i często padały ofiarą działań człowieka. Nie wszystkie osobniki przeniesione do nowych lokalizacji przetrwały lub pozostały na wyznaczonych terenach, co jest naturalnym zjawiskiem związanym z adaptacją do nowych warunków środowiskowych.

Mimo to w ciągu kilku lat bobry wybudowały liczne tamy we wschodniej części stanu. Efektem był najwyższy od lat poziom wody oraz poprawa jej jakości w rzece Price. Korzyści odnotowano również w przypadku populacji ryb, które zaczęły rozwijać się znacznie lepiej niż wcześniej.

Lokalne media podkreślają, że odbudowa ekosystemu rzeki Price przyczyniła się do poprawy sytuacji środowiskowej i gospodarczej okolicznych terenów, w tym miasta Price, którego nazwa pochodzi od rzeki. Władze rozważają realizację podobnych projektów także w innych częściach Utah. Jedną z potencjalnych lokalizacji jest rzeka San Rafael, której stan ekologiczny od lat budzi niepokój.

Było z bobrami źle

Jeszcze kilkaset lat temu bobry były masowo odławiane, odbywało się to podczas rozkwitu przemysłu futrzarskiego (ok. XIX w.) w wielu stanach. W wielu regionach ich populacje zostały niemal całkowicie wyniszczone, bo zabijano je dla futer i mięsa. Dodatkowo przez długi czas zwierzęta te uchodziły za uciążliwe dla człowieka, co potęgowało skalę ich wybijania.

Obecnie ich rola w ochronie zasobów wodnych i odbudowie zdegradowanych ekosystemów jest coraz lepiej rozumiana. W wielu miejscach Stanów Zjednoczonych bobry zyskały status cennych sprzymierzeńców w walce ze skutkami suszy i zmiany klimatu.

Także w Polsce przywrócenie populacji bobra to jeden z najbardziej spektakularnych powrotów zwierząt w historii kraju.