Zaćmienie Słońca widoczne w Polsce. Tam będą najlepsze warunki do obserwacji

Całkowite zaćmienie Słońca stanie się widoczne 12 sierpnia w pasie przebiegającym między innymi przez Islandię i Hiszpanię. W Polsce będzie można je zobaczyć częściowo. W trakcie jego maksimum Księżyc przesłoni znaczną część tarczy słonecznej, zmieniając jej kształt w sierp.

Zaćmienie rozpocznie się przed zachodem Słońca (w Polsce, w zależności od miejsca, pomiędzy godziną 19.10 a 19.20), ale jego koniec nastąpi już po schowaniu się Słońca za horyzont.

Zaćmienie Słońca w Polsce. Gdzie oglądać zjawisko?

Najkorzystniejsze warunki do obserwacji będą panować w zachodniej i północnej Polsce. Maksymalna faza w naszym kraju wyniesie 88 proc. w Kotlinie Kłodzkiej, a na Mazurach będzie to maksymalnie 85 proc.

„W okolicach Wrocławia, Gorzowa Wielkopolskiego i Szczecina Księżyc zasłoni nawet około 86 procent tarczy Słońca. W południowo-wschodniej części kraju zjawisko będzie płytsze, a w rejonie Rzeszowa osiągnie około 58 procent” – podała dr Elżbieta Kuligowska z Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Jagiellońskiego.

Najmniej efektownie będzie w Bieszczadach, gdzie w praktyce obserwatorzy zobaczą 42 proc. zasłoniętej tarczy, bo potem Słońce zajdzie. Na wschód od linii Olsztyn-Łódź-Opole faza maksymalna nastąpi już po zachodzie.

Momenty zaćmienia dla wybranych miast, podane według „Almanachu astronomicznego na rok 2026”, wydanego przez Polskie Towarzystwo Astronomiczne (podane są kolejno: początek, faza maksymalna, zachód Słońca):

• Białystok – 19.13, brak maksimum, 20.01;
• Gdańsk – 19.11, 20.05, 20.23;
• Kraków – 19.18, brak maksimum, 20.04;
• Łódź – 19.16, 20.08, 20.12;
• Poznań – 19.15, 20.10, 20.24;
• Szczecin – 19.14, 20.08, 20.26;
• Warszawa – 19.15, 20.07, 20.07;
• Wrocław – 19.17, 20.12, 20.19.

Ze względu na niskie położenie Słońca nad horyzontem, dr Elżbieta Kuligowska poleca, aby wcześniej znaleźć miejsce z niezasłoniętym widokiem na zachód, które jest wolne od budynków, drzew i wzniesień.

Jak oglądać zaćmienie Słońca?

Naukowczyni przypomniała, że obserwacja Słońca bez odpowiedniego zabezpieczenia może prowadzić do trwałego uszkodzenia wzroku. Promieniowanie słoneczne może uszkodzić siatkówkę oka, a szkody często powstają bezboleśnie i pozostają nieodwracalne.

Bezpiecznym rozwiązaniem są certyfikowane okulary do obserwacji zaćmień, a także lornetki lub teleskopy wyposażone w odpowiednie filtry słoneczne. Jest jeszcze metoda projekcyjna, czyli rzutowanie obrazu Słońca na kartkę papieru.

Naukowcy przestrzegają jednak przed sposobami obserwacji, które przez lata obrosły mitami – jak płyty CD, przydymione szkło, okulary przeciwsłoneczne czy klisze fotograficzne. Te metody nie zapewniają wystarczającej ochrony, dając złudne poczucie bezpieczeństwa.

Badaczka z UJ przypomniała, że zaćmienie Słońca występuje, gdy Księżyc znajdzie się pomiędzy Ziemią a Słońcem, częściowo lub całkowicie zasłaniając jego tarczę. Podkreśliła, że choć zjawisko może wystąpić wyłącznie podczas nowiu, nie obserwuje się go co miesiąc.

„Wynika to z faktu, że orbita Księżyca jest nachylona względem płaszczyzny orbity Ziemi o około 5 stopni. Do zaćmienia dochodzi tylko wtedy, gdy nów przypada w pobliżu punktu przecięcia obu orbit” – wyjaśniła.

Dr Kuligowska zaznaczyła, że następna okazja do obserwacji głębokiego zaćmienia częściowego nastąpi już 2 sierpnia przyszłego roku. Natomiast na kolejne całkowite zaćmienie widoczne z terytorium Polski trzeba będzie poczekać aż do 2135 roku.

Źródło: PAP